Grannar/Sąsiedzi/Neighbours

Grannar/Sasiedzi
Polska sztuka wspolczesna w Regionie Blekinge

Zapraszamy w sobote, 14 czerwca`
Szwecja

Artysci oraz Katarzyna Tubylewicz, dyrektor Instytutu Polskiego w Sztokholmie i Anna Tomaszewska, menadzer projektow Instytutu Polskiego beda obecni na miejscu wystaw. Torun Ekstrand, kurator, opowie o artystach.

Godz. 12.00 Otwarcie Karlshamns Konsthall
Aleksandra Polisiewicz
Sune Hedén, przewodniczacy departamentu kultury, otwiera wystawe.

Godz. 13.00 Otwarcie przy Östra Piren w Karlshamn
Malgorzata Jablolska i Piotr Szewczyk – Nowe legendy z Karlshamn
Peter Ekdahl, rektor politechniki Blekinge Tekniska Högskola w Karlshamn

Godz. 14.30 Otwarcie w Centrum Kultury Kulturcentrum w Ronneby
Dominik Lejman i Katarzyna Józefowicz
Lena Brorsdotter, dyrektor Centrum Kultury, otwiera wystawe

Godz 16.00 Otwarcie w Muzeum Marynistycznym Marinmuseum w Karlskronie, Stumholmen
Lukasz Skapski
Johan Gustafsson, dyrektor wystaw, otwiera wystawe

Godz 16.30 Spacer po Karlskronie do starego tunelu Järnvägstunneln, placu
Amiralitetstorget, pod Amiralitetsklockstapeln

Alicja Karska i Aleksandra Went

Ivar Wenster, dyrektor d/s kultury, otwiera wystawe

Godz. 17.30 Otwarcie w nowym centrum sztuki Karlskrona Konsthall
Aneta Grzeszykowska i Jan Smaga

Tommy Olsson, czlonek rady gminy Karlskrona, otwiera wystawe

Godz 18.15 Otwarcie w Blekinge museum
Julita Wójcik, Helene Hortlund, Annika Ekdahl, Malgorzata Markiewicz
sala wystawowa
Agata Groszek, I pietro
Ikoon: Bownik, Tomasz Cichowski, Lukasz Gronowski, Maja Kaszkur, Jacek Kolodziejski, Ania Loskiewicz. Pokaz filmu na dziedzincu we wspolpracy z Massma.se
Tullan Gunér, dyrektor muzeum, otwiera wystawe

Godz 19.00 PLAJ - Performance: taniec i malarstwo na dziedzincu
Paulina Maksjan, Agnieszka Gajewska i Justyna Kuklo, Lena Majewska

 

Sąsiedzi mogą być gościnni, kłopotliwi, pogodni, spokojni, prowokujący lub nieprzychylni — jakkolwiek ich nie określamy, teraz nadszedł czas, by ich poznać — naszych sąsiadów z Polski. Latem 2008 roku hale wystawowe, muzea i centra kulturalne w regionie Blekinge na południu Szwecji przeżyją szturm polskich artystów współczesnych i zaproszą na spotkania ze sztuką posługującą się różnymi perspektywami: codzienną, poetycką, fantastyczną, społeczną, zaangażowaną, humorystyczną, przestrzenną czy polityczną. Sztuka pojawi się także w nieoczekiwanych miejscach, na przykład na morzu, w przestrzeni publicznej i w świecie wirtualnym. Mam nadzieję, że wystawy te obudzą ciekawość i chęć przeprawienia się przez Morze Bałtyckie, by zobaczyć więcej.
Czy posługiwanie się etykietą „sztuka polska” jest właściwe? Wystawy, instalacje i projekty, które można zobaczyć w Blekinge, nie roszczą sobie pretensji do stanowienia przeglądu sztuki polskiej, ponieważ scena współczesnej sztuki polskiej jest nazbyt kompleksowa i obszerna, by dać się streścić w formie kilku wystaw. Charakter narodowy sam w sobie nie jest centrum zainteresowania — główną rolę gra tutaj sztuka. Cały projekt stanowi spektrum różnych środków wyrazu, różnych treści i mediów. Do jego realizacji zaproszono kilkoro z najbardziej fascynujących artystów, dla których źródłem inspiracji stała się, między innymi, tożsamość różnych punktów na mapie Blekinge.
Być może dzięki temu uda nam się dostrzec szczególne doświadczenia historyczne Polski. Kultura, często tworzona w geście sprzeciwu i wbrew przeciwnościom, zawsze odgrywała ważną rolę czynnika jednoczącego społeczeństwo. Dzisiaj sztuka polska jest wolna od politycznych i narodowych zobowiązań.
Niektóre z projektów zaprezentowanych w Karlskronie wywodzą się z pytań dotyczących miejsca. Wielu artystów pokazujących swoje prace w Karlskronie przez wiele lat inspirowało się pojęciem przestrzeni i opierało swoje prace na architekturze, w szerokim znaczeniu, opowiadającej o wnętrzach domów: ludziach mieszkających, pracujących i korzystających z budynków ukrytych za fasadami.
Pojęcie architektury mieści nie tylko kategorię przestrzeni, ale także np. zagadnienia estetyczne i polityczne. Polskie miasta budowane po II wojnie wypełnione były monotonnymi kompleksami mieszkaniowymi. Produkowano płyty betonowe gotowe do montażu i w każdym mieście budowano z nich identyczne domy. W latach 50, 60 i 70-tych ubiegłego wieku państwo polskie nie było zainteresowane tradycyjnymi technikami budowlanymi, dzisiaj w Polsce realizuje się wiele nowoczesnych projektów budowlanych, a jednocześnie w sztuce współczesnej podejmuje się dyskusję na temat betonowych miast. Tymczasem Karlskrona została zaplanowana i wybudowana pod koniec XVII wieku jako zaplecze dla marynarki wojennej i układ tego miasta przetrwał do dzisiaj w nienaruszonym stanie. Dyskusje na temat nowych budynków zawsze stanowią tutaj gorący temat, ponieważ miasto znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa Kultury. W jaki sposób stawiać nowe budynki i jednocześnie zachować ślady historii? Każdy z krajów ma inny punkt wyjścia do rozmów o sztuce i architekturze.
W Karlskronie pokazana zostanie także wystawa dorobku artystów obydwu krajów, którzy pracowali nad pierwszą fazą swojego projektu na promie kursującym między Polską i Szwecją. Tytułem wstępu do tego projektu instytucje zajmujące się kulturą w Blekinge zorganizowały wykłady na temat polskiej sztuki współczesnej.
Kolejna wymiana polskich i szwedzkich artystów nastąpi przy okazji wystaw, zorganizowanych przez dwie grupy artystyczne. Wystawy te odbędą się w różnych miejscach i przygotowane będą w różnych formach, od filmu po performance. Szwedzka grupa przygotowuje wystawę, opracowując filmy polskiej grupy.
W przedszkolu Johannesberg w Rödeby w Karlskronie zrealizowano stałą instalację - dwieście ręcznie wykonanych ptaków wleciało do budynku i rozsiadło się na ścianie głównego pomieszczenia. Niektóre z nich wylecą stamtąd z sześciolatkami kończącymi przedszkole. Nawet „prawdziwe” ptaki dostały dzieło sztuki – domek.
W Karlshamn istnieją dwa światy, które niekiedy funkcjonują obok siebie, niekiedy razem: idylliczne miasteczko i politechnika Blekinge, której specjalizacja obejmuje media cyfrowe, dźwięk, film i gry. Artyści w Karlshamn zbudują mosty między tymi światami. Miasto to znane jako port, z którego w XIX wieku emigrowano do Ameryki, jest dzisiaj miejscem, do którego młodzież przenosi się na studia.
W jaki sposób nowe środki przekazu wpływają na nasze pojęcie o innych ludziach i o relacjach społecznych? Czy zamiast spędzać życie na ulicach i placach, przeżywamy je w cyberprzestrzeni? Część prac pokazywanych w Karlshamn przygląda się relacjom między przestrzenią fizyczną i wirtualną. W grze komputerowej poruszamy się w przestrzeni tymczasowej- jest to forma, która znika, kiedy tylko ją opuszczamy. Czy wpływa to na nasze myślenie o przestrzeni?
W latach pięćdziesiątych istniała głęboka wiara w siłę technologii i w jej nieograniczone możliwości. Tworzono utopijne społeczeństwa, które nabierały kształtu w filmach i czasopismach. Dzisiaj nasz stosunek do technologii jest bardziej wieloznaczny. Wielu z nas, osób żyjących w kulturze Zachodu, spędza przed komputerem wiele godzin - to jest rzeczywistość, chociaż często mówi się o niej jako o „nierzeczywistej”.
W Karlshamn można odwiedzić także wirtualne muzeum otwarte wiosną tego roku jako oddział nowego muzeum sztuki w Toruniu. „Manual CC” opiera się na instrukcjach do gier przygotowanych przez różnych artystów dla użytkowników początkujących i zaawansowanych. Osoby odwiedzające muzeum grają w gry zgodnie z instrukcjami artystów. Projekt pokazywany był w różnych formach w różnych muzeach sztuki, teraz pokazywany jest w Karlshamn w formie wirtualnej.
Między miastami Karlshamn i Karlskrona położony jest ośrodek kultury w Ronneby, a w jego dużej jasnej hali odbywać się będzie wystawa z pogranicza metafizyki i rzeczywistości. Architektura i pomieszczenia mogą być wykorzystywane jako przestrzenne metafory relacji między ludźmi i doświadczeń - naszych społecznych, psychologicznych i prywatnych, wewnętrznych przestrzeni. Jak funkcjonują relacje między pamięcią i rzeczywistością, między pomieszczeniem zainscenizowanym a prawdziwym, między przestrzenią wewnętrzną i zewnętrzną? W jaki sposób miejsce wpływa na Ciebie? Czy to Ty projektujesz swoje myśli i wrażenia na temat miejsca? Poczucie obecności ludzi, którzy właśnie opuścili pomieszczenie lub wyobrażenia o ludziach, gdzieś na peryferiach oddziałują na przestrzeń dookoła Ciebie. Czy ludzie istnieją naprawdę lub kiedyś w ogóle istnieli? Masz odwagę przystanąć na kilka minut na wystawie, żeby posłuchać szeptów? Prace artystów są minimalistyczne czy zatłoczone? Czy stanowią odzwierciedlenie życia? Czy miejsca metafizyczne i poetyckie mogą być widoczne w świetle dziennym?
Mam nadzieję, że projekt „Sąsiedzi” będzie kontynuowany w Polsce. Współpraca została już rozpoczęta i kolejne etapy wymiany zaczynają nabierać kształtów.
Dziękuję wszystkim artystom, którzy zaangażowali się w projekt „Sąsiedzi”. Dziękuję wszystkim instytucjom, które z dużym zainteresowaniem oddały się projektowi. Dziękuję wszystkim organizacjom artystycznym, w których walczą zapaleńcy. Dziękuję kreatywnym studentom Hyper Island. Dziękuję polskim muzeom sztuki, galeriom i instytucjom kultury, które na wiele sposobów pomogły w organizacji projektu. Dziękuję Instytutowi Polskiemu w Sztokholmie za siłę napędową w popularyzowaniu polskiej sztuki w Szwecji. Dziękuję wszystkimch współpracownikom, dzięki którym projekt stał się rzeczywistością. Możliwość zaprezentowania wszystkich tych artystów to wielka przyjemność.
Torun Ekstrand, kurator wystawy